Роҳ ин на танҳо хатти пайвасткунандаи ду нуқта аст. Роҳ таърих аст, ҳаракат аст, пайванди дилҳо ва орзуҳост. Ва ҳар замоне, ки инсон қадам ба роҳ гузошт, ниёз ба воситаи ҳаракат ва қоидаи тартибот низ ба миён омад.
Дар оғоз дар сарзамини мо қоидаи ягонаи ҳаракат вуҷуд надошт. Ҳар маҳал бо тартибу меъёрҳои худ зиндагӣ мекард. Танҳо соли 1940 дар миқёси Иттиҳоди Шуравӣ аввалин «Қоидаи намунавии ҳаракат дар кӯчаву роҳҳо» қабул гардид. Тоҷикистон низ ҳамчун қисми он давлат ба ин низом ҳамроҳ шуд ва ҳаракат тадриҷан шакли муттаҳид гирифт.
Аммо таърихи нақлиёт дар кишвари мо хеле ҷолиб аст. Шояд аҷиб намояд, вале тайёра дар Тоҷикистон пеш аз автомобил пайдо шудааст. Осмони софи кӯҳистон нахуст садои муҳаррики ҳавопайморо шунид. Вале тайёра наметавонист ниёзҳои рӯзмарраи мардумро пурра қонеъ созад. Замин роҳ мехост — роҳҳои ҳамвору устувор, то ки мошинҳо равуо кунанд, бор кашанд, мусофир баранд.
Солҳои 20-уми асри гузашта барои Тоҷикистон солҳои бедории роҳсозӣ буданд. Соли 1924 роҳи Хоруғ - Ош ба анҷом расид - роҳе, ки аз миёни кӯҳҳои сарбафалаккашида мегузашт. Соли 1925 сохтмони роҳҳои Душанбе - Термез ва Душанбе - Хуҷанд оғоз ёфт. Соли 1928 роҳи Душанбе - Қӯрғонтеппа (имрӯза Бохтар) ба истифода дода шуд.
Ва ниҳоят, соли 1930 рӯзе фаро расид, ки аввалин автомобил бо роҳи Душанбе - Термез ба пойтахт ворид гардид. Он рӯз барои мардум рӯзи таърихӣ буд. Автомобилро чун муъҷиза пешвоз гирифтанд. Барои мардуми оддӣ ин нишонаи оғози давраи нав - давраи суръат ва пешрафт буд.
Дар Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон низ ин рӯйдод дер напоид. Соли 1934 аввалин автомобили тамғаи «ЗИС» аз Ҷумҳурии Қирғизистон тавассути роҳи калони Помир ба Хоруғ оварда шуд. Имрӯз он ҳамчун ёдгории таърихӣ дар назди НБО «Помир», дар роҳи Хоруғ-Қулма истода, гӯё аз оғози замони мошингардӣ қисса мекунад.
Баъзе сарчашмаҳо ҳатто аз соли 1914 ёд мекунанд. Гуфта мешавад, ки сокини шаҳри Хуҷанд -  Мулло Ғафур Хоҷӣ Муҳаммад Юсуф соҳиби ду автомашинаи тамғаи «Берлиэ» буд ва иҷозат дошт мусофиронро аз вокзал то бозори Панҷшанбе интиқол диҳад. Ин рӯйдодро метавон нахустқадами нақлиёти хусусӣ дар Тоҷикистон шуморид.
Бо зиёд шудани мошинҳо зарурати танзими ҳаракат ба миён омад. Зеро роҳ танҳо барои ҳаракат нест - он ҷойи масъулият аст. Ҳамин тавр, қоидаҳо ба вуҷуд омаданд, то амният таъмин гардад, то ҳаёти инсон ҳифз шавад.
Пас аз ба даст овардани Истиқлолияти давлатӣ, Тоҷикистон дар роҳи ташкили низоми мустақили ҳуқуқӣ қадам гузошт. Соли 1995 Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ҳаракат дар роҳ» қабул гардид. Дар асоси он «Қоидаҳои ҳаракат дар роҳ» соли 1997 тасдиқ шуданд ва то соли 2017 амал карданд.
Бо гузашти солҳо, ҷомеа рушд кард, техника пеш рафт ва ниёз ба такмил додани қоидаҳо ба миён омад. Аз ин рӯ, соли 2017 таҳрири нави «Қоидаҳои ҳаракат дар роҳ» қабул гардид. Ин ҳуҷҷат, ки аз 30 боб ва 300 банд иборат аст, на танҳо маҷмӯи меъёрҳо, балки кафили амнияти ҳар як иштирокчии роҳ мебошад.
Имрӯз дар роҳҳои Тоҷикистон зиёда аз 800 ҳазор воситаи нақлиёт ҳаракат мекунад. Ҳар яке аз онҳо масъулияти бузург аст. Зеро роҳ танҳо асфалт нест. Роҳ зиндагист ва «Қоидаҳои ҳаракат дар роҳ» посбони ҳамин зиндагӣ мебошанд.
Ҳамин тавр, аз роҳҳои корвонгарди қадим то шоҳроҳҳои муосир, аз аввалин автомобил то садҳо ҳазор мошини имрӯз - Тоҷикистон роҳи дарозеро тай кардааст. Ин роҳ роҳи пешрафт, тартибот ва эҳтиром ба қонуни роҳ аст.
Оқилзода Одилҷон Сайҳомид, муовини сардори шуъбаи ташкилӣ-нозиротии Раёсати БДА ВКД Ҷумҳурии Тоҷикистон, подполковники милитсия